Anti-TPO nedir?
Anti-TPO, tiroid peroksidaz (TPO) enzimine karşı gelişen bir antikordur. Bu enzim tiroid bezinin içinde, besinlerle alınan iyodun hormon yapımında kullanılmasını sağlar. Bağışıklık sistemi kendi dokusunu yabancı gibi algıladığında bu enzime karşı antikor üretebilir; bu tür antikorlara otoantikor, ortaya çıkan hastalıklara da otoimmün hastalık denir.
Anti-TPO yüksekliği, tiroiddeki sorunun bağışıklık kaynaklı olduğunu gösteren en güçlü işaretlerden biridir. Hashimoto tiroiditi olan kişilerin büyük çoğunluğunda, Graves hastalığı olanların da önemli bir kısmında pozitif çıkar. Yine de antikorun varlığı tek başına hastalık demek değildir: tiroid işlevi normal olan bazı kişilerde de, özellikle kadınlarda ve yaş ilerledikçe, pozitif bulunabilir.
Anti-TPO tahlili neden istenir?
TSH yüksek ya da tiroid hormonları düşük çıktığında, sorunun Hashimoto tiroiditinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için istenir. Hafif TSH yüksekliği olan birinde antikorun bulunması, ileride belirgin hipotiroidi gelişme olasılığının daha yüksek olduğunu gösterir ve izlem aralığının belirlenmesine yardım eder. Guatr, Hashimoto ile uyumlu ultrason görüntüsü, gebelik planlayan ya da gebe olan kadınlarda tiroid sorunu ve tip 1 diyabet ya da çölyak gibi başka bir otoimmün hastalığın varlığı da tahlilin istenme nedenleri arasındadır.
Anti-TPO tahlili öncesi hazırlık
Genellikle aç gelmeniz gerekmez; tahlil çoğu zaman TSH ile aynı kan örneğinden çalışılır. Yüksek doz biotin (B7 vitamini) içeren saç-tırnak takviyeleri bazı yöntemlerde tiroid tahlillerini etkileyebildiğinden, böyle bir ürün kullanıyorsanız kan vermeden önce belirtin.
Anti-TPO yüksekliği ne anlama gelir?
Anti-TPO'nun yüksek çıkması, tiroid bezinde bağışıklık kaynaklı bir süreç olduğunu gösterir; en sık neden Hashimoto tiroiditidir. Bu, tiroidin bugün az çalıştığı anlamına gelmez; pek çok kişide TSH ve serbest T4 yıllarca normal kalır. Ancak antikoru pozitif olanlarda zamanla hipotiroidi gelişme olasılığı daha yüksektir. Graves hastalığında ve doğum sonrası tiroid iltihabında da değer yükselebilir. Ne sıklıkla kontrol yaptıracağınızı, tiroid işlev tahlillerinize bakarak hekiminiz söyler.
Anti-TPO düşüklüğü ne anlama gelir?
Anti-TPO'nun düşük ya da negatif çıkmasının ayrı bir hastalık anlamı yoktur; bağışıklık sisteminin bu antikoru üretmediğini gösterir. Yine de negatif sonuç Hashimoto tiroiditini tamamen dışlamaz, çünkü az sayıda hastada antikor saptanmaz. TSH'niz anormalse hekiminiz nedeni diğer bulgularla araştırmayı sürdürür.
Anti-TPO hakkında sık sorulan sorular
Anti-TPO yüksek ama TSH normal, ne yapılır?
Tiroid işlevleri normalse antikor yüksekliği için çoğu zaman yalnızca izlem yapılır; belirli aralıklarla TSH ölçülerek tiroidin zamanla yavaşlayıp yavaşlamadığına bakılır. Yorgunluk, üşüme, kilo alma gibi yeni yakınmalar ortaya çıkarsa kontrol öne alınabilir. Kontrol aralığına hekiminiz karar verir.
Anti-TPO düşer mi, tekrar ölçtürmek gerekir mi?
Antikor düzeyi zaman içinde değişebilir, bazen kendiliğinden azalır. Ancak bu değişim tiroidin ne kadar iyi çalıştığını yansıtmadığından, antikor bir kez pozitif bulunduktan sonra tahlilin sık sık tekrarlanması genellikle gerekmez. İzlemde asıl bakılan değerler TSH ve gerektiğinde serbest T4'tür.
Anti-TPO yüksekliği gebeliği etkiler mi?
Anti-TPO pozitif kadınlarda tiroid bezi, gebelikte artan hormon ihtiyacını karşılamakta zorlanabilir; doğumdan sonra tiroid iltihabı (postpartum tiroidit) gelişme olasılığı da daha yüksektir. Bu nedenle gebelik planlıyorsanız ya da gebeyseniz, tiroid tahlillerinizin hangi aralıklarla yapılacağını hekiminizle konuşun.
Anti-TPO ile Anti-Tiroglobulin arasındaki fark nedir?
İkisi de tiroide karşı gelişen otoantikorlardır, ama hedefleri farklıdır: Anti-TPO hormon yapımında görevli enzime, Anti-Tiroglobulin ise hormonların üzerinde üretilip depolandığı tiroglobulin proteinine yönelir. Hashimoto tanısında Anti-TPO daha duyarlıdır. Anti-Tiroglobulin ayrıca tiroid kanseri izleminde, tiroglobulin ölçümünün güvenilirliğini değerlendirmek için istenir.