Eozinofil nedir?
Eozinofiller, beyaz kan hücrelerinin (lökositlerin) küçük bir alt grubudur. Kemik iliğinde üretilir, kanda kısa süre dolaştıktan sonra çoğunlukla akciğer, bağırsak ve deri gibi dokulara yerleşirler. Başlıca iki görevleri vardır: bağırsak kurtları gibi çok hücreli parazitlere karşı savunmaya katılmak ve alerjik tepkilerde rol almak. Astımda hava yollarında, egzamada deride görülen iltihapta da eozinofillerin payı vardır.
Mutlak eozinofil sayısı, bir mikrolitre kanda kaç bin eozinofil bulunduğunu gösterir. Hemogram cihazı bu sayıyı toplam lökosit sayısı ile eozinofil yüzdesinden hesaplar; yüzde, diğer hücreler azalıp çoğaldığında yanıltıcı olabileceği için yorumda genellikle mutlak sayı esas alınır. Eozinofiller kanda zaten az bulunduğundan küçük dalgalanmalar olağandır; asıl önemli olan artışın ne kadar belirgin olduğu ve ne kadar sürdüğüdür.
Eozinofil tahlili neden istenir?
Astım, alerjik nezle, egzama ya da nedeni bulunamayan kaşıntı gibi yakınmalarda hekiminiz hemogramdaki eozinofil sayısına özellikle dikkat eder. Uzun süren karın ağrısı, ishal veya kilo kaybında bağırsak paraziti araştırılırken ve yeni başlanan bir ilacın ardından döküntü ya da ateş çıktığında da sonuç yol gösterir. Eozinofil sayısı için genellikle ayrı bir istem gerekmez; hemogramın lökosit formülünde (beyaz küre dağılımında) raporlanır. Önceki bir tahlilde yüksek bulunduysa değişimi izlemek için sayım bir süre sonra tekrarlanabilir.
Eozinofil tahlili öncesi hazırlık
Kortizon içeren ilaçlar eozinofil sayısını belirgin biçimde düşürebilir; bu yüzden kullandığınız bütün ilaçları, kısa süreli kullandıklarınız dahil, hekiminize söyleyin. Sayı gün içinde de bir miktar değişir ve vücudun kendi kortizol hormonu yükseldiğinde azalır. Tahlil için genellikle aç kalmanız gerekmez.
Eozinofil yüksekliği ne anlama gelir?
Kanda eozinofil sayısının artmasına eozinofili denir. Sık görülen nedenler arasında astım, alerjik nezle, egzama ve besin ya da ilaç alerjileri gibi alerjik hastalıklar ile bağırsak kurtları başta olmak üzere parazit enfeksiyonları yer alır. Yeni başlanan bir ilaçla birlikte döküntü, ateş veya karaciğer tahlillerinde bozulma varsa ilaç reaksiyonu düşünülür; böyle bir tablo beklemeden hekime gösterilmelidir. Daha seyrek olarak bazı otoimmün ve damar iltihabı hastalıkları, böbrek üstü bezi yetmezliği ya da kan hastalıkları sorumlu olabilir. Hafif yükselmeler sıklıkla alerjik yatkınlıkla açıklanır; belirgin ya da aylarca süren artışta neden daha ayrıntılı araştırılır. Hangi ek tetkiklerin gerektiğine şikâyetlerinizi bilen hekiminiz karar verir.
Eozinofil düşüklüğü ne anlama gelir?
Eozinofiller kanda zaten az sayıda bulunur; sonucun sıfır ya da sıfıra yakın çıkması sağlıklı kişilerde de sık görülür ve tek başına genellikle bir anlam taşımaz. Kortizon içeren ilaçlar, yoğun stres ve ani başlayan enfeksiyonlar sayıyı geçici olarak düşürebilir. Diğer kan değerlerinde de değişiklik varsa hekiminiz tabloyu bir bütün olarak değerlendirir.
Eozinofil hakkında sık sorulan sorular
Eozinofil yüksekliği alerji olduğunu mu gösterir?
Alerji en sık nedenlerden biridir, ancak yüksek sonuç tek başına alerji tanısı koydurmaz. Parazitler, bazı ilaçlar ve daha seyrek başka hastalıklar da sayıyı artırabilir. Alerjisi olan herkesin eozinofili de yüksek çıkmaz. Alerji düşünülüyorsa hekiminiz şikâyetlerinizi, gerekirse deri testi ya da kanda IgE ölçümü gibi tetkiklerle birlikte değerlendirir.
Eozinofil yüksekliği bağırsak paraziti belirtisi olabilir mi?
Olabilir. Özellikle solucan türü parazitler vücutta dokulara geçtiği dönemde eozinofil sayısını belirgin biçimde artırır. Buna karşılık yalnızca bağırsak içinde yaşayan bazı parazitler ve tek hücreli parazitler çoğu zaman sayıyı değiştirmez; yani normal bir sonuç paraziti dışlamaz. Şüphe varsa dışkı incelemesi gibi ek testler istenir.
Eozinofil yüksekliği kanser belirtisi mi?
Eozinofil yüksekliğinin büyük bölümü alerji, astım, parazit ya da ilaç reaksiyonu gibi yaygın nedenlerle açıklanır. Bazı lenfomalar ve nadir kan hastalıkları da eozinofili yapabilir; ancak bu olasılık genellikle belirgin ya da uzun süre devam eden yükseklikte ve başka bulgular eşliğinde araştırılır. Nedeni bulunamayan kalıcı yükseklikte hekiminiz sizi hematoloji uzmanına yönlendirebilir.