Estradiol nedir?
Estradiol (E2), östrojen adı verilen kadınlık hormonlarının en güçlüsü ve doğurganlık çağında en bol bulunanıdır. Kadınlarda çoğunlukla yumurtalıklardaki gelişen foliküller tarafından üretilir. Meme gelişimi gibi ergenlik değişikliklerinden, rahim iç zarının her döngüde kalınlaşmasından ve kemik sağlamlığının korunmasından büyük ölçüde sorumludur.
Düzeyi adet döngüsü boyunca belirgin biçimde değişir: adetin ilk günlerinde düşüktür, yumurtlamadan hemen önce zirve yapar, döngünün ikinci yarısında yeniden yükselir. Gebelikte plasentanın da üretime katılmasıyla çok daha yüksek düzeylere ulaşır. Menopozdan sonra yumurtalıklar üretimi büyük ölçüde bıraktığından değer düşük seyreder. Erkeklerde de az miktarda bulunur; çoğu testosteronun yağ dokusu gibi dokularda dönüşmesiyle oluşur ve kemik sağlığında rol oynar.
Estradiol tahlili neden istenir?
Sıcak basması, gece terlemesi gibi yumurtalık hormonlarının azaldığını düşündüren yakınmalarda, adetler düzensizleştiğinde ya da kesildiğinde ve gebe kalmada güçlük yaşandığında istenir. Döngünün başında FSH ile birlikte ölçüldüğünde, yumurtalıkların çalışmasını değerlendirmeye yardım eder. Tüp bebek tedavisinde foliküllerin gelişimini ve yumurtalıkların ilaçlara verdiği yanıtı izlemek için sık aralıklarla tekrarlanır. Kız çocuklarında ergenliğin erken ya da geç başlaması, erkeklerde ise meme büyümesi (jinekomasti) araştırılırken de estradiole bakılır.
Estradiol tahlili öncesi hazırlık
Temel hormon değerlendirmesinde kan çoğunlukla adetin 2.–3. gününde alınır; başka bir amaçla istendiyse ölçüm gününü hekiminiz söyler. Tok karnına kan vermenizde genellikle sakınca yoktur. Sonucun doğru yorumlanması için laboratuvara adetinizin kaçıncı gününde olduğunuzu, gebelik olasılığını ve hormonlu doğum kontrol yöntemi ya da hormon tedavisi kullanıp kullanmadığınızı bildirin.
Estradiol yüksekliği ne anlama gelir?
Estradiolün yüksek çıkması yumurtlama öncesinde ve gebelikte beklenen bir durumdur; tüp bebek tedavisinde uyarılan yumurtalıklar da çok yüksek değerlere yol açar. Bu durumlar dışında yüksek değer, östrojen üreten yumurtalık kistlerini ya da seyrek görülen hormon salgılayan tümörleri akla getirebilir. Kız çocuklarında erken ergenliğin, erkeklerde ise meme büyümesinin nedenleri araştırılırken de yükseklik anlam taşır. İleri karaciğer hastalığı da estradiolü artırabilir. Kanın döngünün hangi evresinde alındığını hekiminize mutlaka hatırlatın.
Estradiol düşüklüğü ne anlama gelir?
Adetin ilk günlerinde ve menopoz sonrasında düşük estradiol olağandır. Doğurganlık çağında, adetleri düzensiz ya da kesilmiş bir kadında ise düşük değer, yumurtalıkların yeterince çalışmadığını ya da onları uyaran hipofiz-hipotalamus sisteminin baskılandığını düşündürür. Aşırı egzersiz, düşük vücut ağırlığı, yeme bozuklukları ve erken yumurtalık yetmezliği başlıca nedenlerdir. Uzun süren düşüklük kemik erimesi riskini artırabilir. Nedenin araştırılması ve kemik sağlığınızın izlenmesi konusunda hekiminiz size yol gösterecektir.
Estradiol hakkında sık sorulan sorular
Estradiol düşüklüğü sıcak basması yapar mı?
Sıcak basması, estradiolün azalmasıyla ilişkili en bilinen yakınmalardandır. Menopoza geçişte ve yumurtalıkların erken yetersizleştiği durumlarda gece terlemesi, uyku bozukluğu ve vajinal kuruluk da sık görülür. Ancak geçiş döneminde hormon düzeyleri çok dalgalandığından, yakınmaların şiddeti tek bir estradiol sonucuyla her zaman örtüşmez.
Doğum kontrol hapı kullanırken estradiol ölçülür mü?
Ölçülebilir, ama sonuç kendi yumurtalıklarınızın çalışmasını yansıtmaz. Kombine haplar yumurtlamayı ve yumurtalıkların hormon üretimini baskılar; çoğu hapta bulunan etinilestradiol ise estradiol tahlilinde genellikle ölçülmez. Bu nedenle değer düşük görünebilir. Tahlilin zamanlamasını hekiminiz buna göre planlar.
Erkeklerde estradiol neden yüksek çıkar?
Erkeklerde estradiolün çoğu, testosteronun özellikle yağ dokusunda dönüşmesiyle oluşur; bu yüzden fazla kilo en sık nedenlerdendir. İleri karaciğer hastalığı, dışarıdan testosteron ya da anabolik steroid kullanımı ve seyrek olarak testis veya böbrek üstü bezi tümörleri de değeri yükseltir. Meme büyümesi eşlik ediyorsa hekiminiz nedeni ayrıntılı araştırır.