Mikroalbümin/Kreatinin Oranı nedir?
Albümin, kanda en bol bulunan proteindir. Sağlıklı böbreklerin süzgeçleri (glomerüller) albümini büyük ölçüde kanda tutar ve idrara yalnızca çok az miktarı geçer. Diyabet ya da yüksek tansiyon gibi nedenlerle bu süzgeçler zarar görmeye başladığında idrara kaçan albümin artar. Bu artış çoğu zaman henüz hiçbir belirti yokken ve kreatinin gibi kan tahlilleri normalken başlar.
Test, tek seferlik (spot) bir idrar örneğinde albümin ile kreatininin birlikte ölçülmesine dayanır. Kaslardan gelen kreatinin idrara gün boyu oldukça düzenli geçtiği için albüminin kreatinine oranı, idrarın yoğun ya da seyreltik olmasından doğan farkları dengeler. Böylece 24 saat idrar toplamaya gerek kalmadan böbreklerin albümin kaçırıp kaçırmadığı güvenilir biçimde tahmin edilir.
Mikroalbümin/Kreatinin Oranı tahlili neden istenir?
Bu tahlil, böbrek hasarını belirti vermeden, erken dönemde yakalamak için kullanılır. Diyabetli kişilerde düzenli tarama testlerinden biridir: tip 2 diyabette tanı konduğunda, tip 1 diyabette ise genellikle hastalığın beşinci yılından itibaren istenir ve çoğunlukla yılda bir tekrarlanır. Yüksek tansiyonu, kronik böbrek hastalığı ya da yüksek kalp-damar riski olan kişilerde de ölçülür. Albüminürisi bilinen kişilerde oranın zaman içindeki seyri, böbreklerin nasıl etkilendiğini ve tedaviye yanıtı izlemeye yardım eder.
Mikroalbümin/Kreatinin Oranı tahlili öncesi hazırlık
Açlık gerekmez; burada daha çok örneğin alındığı saat önem taşır. Laboratuvarlar çoğunlukla sabah ilk idrarı ister, çünkü gün içinde hareket ve ayakta kalma albümin atılımını değiştirebilir. Egzersiz değeri geçici olarak yükseltebildiğinden tahlilden önceki gün ağır egzersiz yapmamanız önerilir. İdrar yolu enfeksiyonu, ateşli bir hastalık ya da adet kanaması sırasında da sonuç yanlışlıkla yüksek çıkabilir; böyle bir durumdaysanız bunu tahlili isteyen hekime bildirin.
Mikroalbümin/Kreatinin Oranı yüksekliği ne anlama gelir?
Oranın yüksek çıkması, böbrek süzgeçlerinden idrara normalden fazla albümin kaçtığını gösterir. En sık nedenler, uzun süreli diyabetin böbreklerde yol açtığı hasar (diyabetik nefropati) ve yüksek tansiyonun böbrekleri etkilemesidir; glomerülonefrit gibi böbrek iltihapları da neden olabilir. Artmış albüminüri, kalp-damar hastalıkları riskinin de yükseldiğine işaret eder. Egzersiz, ateş, idrar yolu enfeksiyonu ve çok yüksek seyreden kan şekeri oranı geçici olarak artırabildiğinden tanı tek ölçümle konmaz; 3–6 ay içinde tekrarlanan örneklerle doğrulanır. Sonraki adımları hekiminizle birlikte planlayın.
Mikroalbümin/Kreatinin Oranı düşüklüğü ne anlama gelir?
Albüminin düşük ya da ölçülemeyecek kadar az çıkması, böbrek süzgeçlerinin albümini olması gerektiği gibi tuttuğunu gösterir. Ancak bu sonuç böbrek işlevinin her yönüyle normal olduğu anlamına gelmez; böbreklerin süzme gücü, kan kreatinininden hesaplanan eGFR ile ayrıca değerlendirilir. Diyabet ya da tansiyon nedeniyle izleniyorsanız, normal çıkan bir sonucun ne zaman tekrarlanacağını hekiminiz belirler.
Mikroalbümin/Kreatinin Oranı hakkında sık sorulan sorular
İdrar tahlilinde protein negatifken mikroalbümin neden yüksek çıkabilir?
Tam idrar tahlilindeki çubuk test ancak belirli bir miktarın üzerindeki proteini yakalayabilir. Böbrek hasarının erken döneminde idrara kaçan albümin bu sınırın altında kaldığı için çubuk testte protein negatif görünürken albümin/kreatinin oranı yüksek bulunabilir. Bu test, tam da bu erken dönemi yakalamak için kullanılır.
Mikroalbümin yüksekliği düzelir mi?
Erken dönemde saptanan albüminüri bazı kişilerde azalabilir ya da ilerlemeden durabilir. Kan şekerinin ve tansiyonun hedeflere uygun tutulması böbreklerin korunmasında temel yaklaşımdır; tedavi hekiminizce kişiye göre planlanır. Oranın düzenli aralıklarla ölçülmesi gidişatı gösterir.
Mikroalbümin ile albümin/kreatinin oranı aynı şey mi?
Mikroalbümin, idrarda az miktarda albümin bulunmasını anlatan eski bir terimdir; güncel kılavuzlar bunun yerine artmış albüminüri ifadesini kullanır. Raporda yalnızca idrar mikroalbümini yazıyorsa bu çoğunlukla spot idrardaki albümin miktarıdır ve idrarın koyu ya da seyreltik olmasından etkilenir. Albümin/kreatinin oranı ise bu farkı kreatininle dengelediği için tarama ve izlemde tercih edilir.