Monosit nedir?
Beyaz kan hücrelerinin en irisi olan monositler kemik iliğinde üretilir. Kanda kısa bir süre dolaştıktan sonra dokulara geçer ve orada makrofaj adı verilen hücrelere dönüşürler. Makrofajlar mikropları, ölen hücreleri ve doku artıklarını içine alıp sindirir; kısacası vücudun temizlik işini üstlenir. Karşılaştıkları mikrobu bağışıklık sisteminin diğer hücrelerine tanıtır, hasar gören dokunun onarımına da katılırlar.
Hemogramda monosit sayısı, lökosit formülünün bir parçası olarak ölçülür. Uzun süren enfeksiyonlarda, iltihabi hastalıklarda ve bir enfeksiyondan iyileşme döneminde artabilir; kemik iliğini baskılayan tedavilerde ise azalabilir. Monositlerdeki değişim tek başına nadiren kesin bir tanıya götürür, bu yüzden sonuç nötrofil, lenfosit ve diğer beyaz kan hücreleriyle birlikte yorumlanır.
Monosit tahlili neden istenir?
Uzun süren ateş, gece terlemesi, nedeni açıklanamayan halsizlik ya da kilo kaybı gibi yakınmalarda monosit sayısı, süregen bir enfeksiyonun veya iltihabi bir hastalığın ipuçlarından biri olabilir. Hekiminiz bu değere böyle durumlarda özellikle bakar. Kemoterapi gibi kemik iliğini etkileyen tedavilerden sonra da izlenir; iliğin toparlanmaya başladığı dönemde monositler çoğu zaman ilk yükselen hücreler arasında yer alır. Diğer kan hücrelerinde de değişiklik varsa kan hastalıklarının değerlendirilmesinde yol gösterir. Hemogram istendiğinde bu sayı zaten ölçüldüğü için ayrıca istenmesi pek gerekmez.
Monosit tahlili öncesi hazırlık
Son günlerde geçirdiğiniz ya da hâlâ süren bir enfeksiyon monosit sayısını değiştirebilir; bunu hekiminize anlatın. Kortizon türü ilaçlar, kemoterapi ve bağışıklığı baskılayan tedaviler de sonucu etkiler, bu yüzden kullandığınız ilaçların listesini yanınızda bulundurmanız yorumu kolaylaştırır. Sayım hemogramla aynı mor kapaklı tüpten yapılır; açlık gerekmez.
Monosit yüksekliği ne anlama gelir?
Monositoz, yani monosit sayısındaki artış, çoğu zaman vücudun bir enfeksiyon ya da iltihapla uğraştığını gösterir. Kısa süren bir enfeksiyonun ardından iyileşme döneminde hafif bir yükselme sık görülür ve genellikle zamanla düzelir. Tüberküloz (verem) ve kalp kapağı enfeksiyonu (endokardit) gibi süregen enfeksiyonlar, lupus ve romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklar, Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihabi bağırsak hastalıkları da bilinen nedenler arasındadır. Dalağı alınmış kişilerde sayı yüksek seyredebilir. Uzun süre devam eden ve açıklanamayan yüksekliklerde ise nadir de olsa bir kan hastalığı araştırılır. Tek bir ölçümle karar verilmez; gerekirse hekiminiz sayımı bir süre sonra tekrarlatır.
Monosit düşüklüğü ne anlama gelir?
Diğer kan değerleri normalken monosit sayısının hafifçe düşük çıkması çoğu zaman tek başına önem taşımaz. Kortizon türü ilaçlar, kemoterapi ve bağışıklığı baskılayan tedaviler sayıyı düşürebilir. Monositlerle birlikte nötrofil, alyuvar ve trombosit gibi diğer kan hücreleri de azalmışsa kemik iliğinin yeterince hücre üretip üretmediği araştırılır. Böyle bir tabloda tahlili isteyen hekim sizi hematoloji uzmanına yönlendirebilir.
Monosit hakkında sık sorulan sorular
Hemogramdaki MONO# ve MONO% ne demek?
MONO%, monositlerin tüm beyaz kan hücreleri içindeki payını; MONO# ise bir mikrolitre kandaki gerçek monosit sayısını gösterir. Yüzde, başka bir hücre grubu azaldığında monosit sayısı değişmese bile yüksek görünebilir. Bu yüzden yorumda genellikle mutlak sayı, yani MONO# esas alınır.
Monosit yüksekliği tehlikeli mi?
Hafif yükselmeler çoğunlukla geçirilmiş bir enfeksiyona ya da süregen bir iltihaba verilen yanıttır. Önemli olan, yüksekliğin ne kadar belirgin olduğu, ne kadar sürdüğü ve diğer kan hücrelerinin de etkilenip etkilenmediğidir. Uzun süren ateş, gece terlemesi ya da istemeden kilo kaybı eşlik ediyorsa bunu hekiminize mutlaka söyleyin.
Monosit yüksekliğinde hangi bölüme gidilir?
Sonucu önce tahlili isteyen hekime ya da bir iç hastalıkları (dahiliye) uzmanına göstermeniz uygundur. Muayene ve gerekirse ek tahlillerle altta yatan enfeksiyon veya iltihabi hastalık araştırılır. Yükseklik uzun süre devam ediyor, açıklanamıyor ya da diğer kan değerleri de bozuksa hematoloji uzmanına yönlendirilebilirsiniz.