LDH nedir?
LDH (laktat dehidrogenaz), hücrelerin şekeri enerjiye çevirirken kullandığı bir enzimdir ve vücutta neredeyse her dokuda bulunur. Kalp, karaciğer, iskelet kası, böbrek, akciğer ve kan hücreleri bu enzim açısından özellikle zengindir. Normalde hücrenin içinde kalır; hücreler hasar gördüğünde ya da parçalandığında kana geçer.
Bu kadar yaygın bulunması, LDH'nin hem gücü hem de zayıf yanıdır. Vücudun bir yerinde doku hasarı olduğunu gösterebilir, ama hangi organın etkilendiğini tek başına söylemez; bu yüzden sonuç her zaman diğer testler ve yakınmalarla birlikte ele alınır. LDH'nin dokulara göre dağılımı farklı olan beş alt türü (izoenzim) vardır. Bunlar gerektiğinde ayrıca ölçülebilir, ancak günlük pratikte bu ayrıntıya nadiren ihtiyaç duyulur.
LDH tahlili neden istenir?
LDH'nin en çok işe yaradığı alanlardan biri hemolizdir: kansızlığı olan birinde kırmızı kan hücrelerinin erken yıkılıp yıkılmadığı araştırılırken bilirubin ve hemogramla birlikte istenir. Lenfoma gibi bazı kanserlerde hastalığın yaygınlığı ve seyri hakkında bilgi verdiği için tanı sırasında ve izlemde tekrarlanır. Karaciğer, kas ya da akciğeri etkileyen hastalıklarda doku hasarının genel bir göstergesi olarak da bakılabilir. Akciğer zarları arasında biriken sıvı gibi vücut boşluklarındaki sıvılarda da LDH ölçülür; bu, sıvının ne tür bir sorundan kaynaklandığını ayırt etmeye yardım eder, ancak kan testinden ayrı bir incelemedir.
LDH tahlili öncesi hazırlık
Yemek yemiş olmanız LDH sonucunu belirgin biçimde etkilemez, bu yüzden açlık genellikle gerekmez. Yorucu egzersiz kaslardan kana LDH geçişini artırabileceğinden, test öncesinde ağır spordan uzak durmanız daha güvenilir bir sonuç verir. Kan örneğindeki hücreler tüpte parçalanırsa (hemoliz) sonuç yapay olarak yükselir; böyle bir durumda laboratuvar yeniden kan almak isteyebilir. İlaçlarınızı hekiminizin bilmesi de sonucun doğru yorumlanmasına yardım eder.
LDH yüksekliği ne anlama gelir?
Yüksek LDH, vücudun bir yerinde hücrelerin olağandan fazla parçalandığını gösterir; hangi organ olduğunu ise diğer bulgular ortaya koyar. Kırmızı kan hücrelerinin erken yıkıldığı hemolitik anemi ile B12 ya da folat eksikliğine bağlı kansızlık belirgin artışa yol açabilir. Karaciğer hastalıkları, kas hasarı, akciğer iltihabı, kalp krizi ve lenfoma gibi bazı kanserler de değeri yükseltir. Hafif ve başka bir bulguyla desteklenmeyen bir yükseklik, tüpte hemoliz gibi örnekten kaynaklanan bir etkiyi de yansıtabilir ve çoğu zaman tekrar ölçümle netleşir. Sonucun anlamını, hemogramınız ve diğer biyokimya testlerinizle birlikte hekiminiz açıklar.
LDH düşüklüğü ne anlama gelir?
Düşük LDH ile ilişkili yaygın bir hastalık yoktur ve bu sonuç genellikle ek bir tetkik gerektirmez. Aralığın altındaki bir değer, doku hasarı açısından olumsuz bir işaret taşımaz. Raporunuzdaki diğer sonuçlarla birlikte değerlendirilmesi için sonucu hekiminize göstermeniz yeterlidir.
LDH hakkında sık sorulan sorular
LDH yüksekliği kanser belirtisi mi?
Bazı kanserlerde, özellikle lenfomada LDH yükselebilir. Ancak kansızlık, karaciğer ve kas hastalıkları, enfeksiyonlar ve yoğun egzersiz de değeri artırır. LDH bir tarama testi değildir; bu yüzden yüksek bir LDH değerinden kanser sonucu çıkarmak doğru olmaz. Nedeni, diğer bulgularla birlikte araştırılır.
B12 eksikliğinde LDH neden yükselir?
B12 ya da folat eksikliğinde kemik iliği kırmızı kan hücrelerini sağlıklı biçimde üretemez; kusurlu hücrelerin önemli bir kısmı daha kemik iliğinden çıkmadan parçalanır. Bu parçalanma LDH'yi belirgin biçimde yükseltebilir ve hemogramda iri kırmızı hücrelerle birlikte görülmesi tanıya yardım eder. Eksiklik giderildikçe değer genellikle geriler.
Kalp krizini anlamak için LDH'ye bakılır mı?
Günümüzde hayır. LDH kalp krizinden sonra yükselir, ancak bu artış geç başlar ve enzim pek çok dokudan gelebildiği için kalbe özgü değildir. Kalp krizi tanısında bugün troponin gibi kalp kasına özgü testler kullanılır. Yüksek bir LDH sonucu da tek başına kalp krizi geçirdiğinizi göstermez.