MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) nedir?
MCV (ortalama eritrosit hacmi), kırmızı kan hücrelerinin ortalama büyüklüğünü gösterir ve femtolitre (fL) birimiyle verilir. Hemogram cihazı çok sayıda hücreyi tek tek ölçer ve ortalamasını hesaplar. Tek başına bir hastalık göstergesi değildir; asıl değeri, bir anemi varsa onun hangi gruba girdiğini söylemesidir.
Anemiler hücre büyüklüğüne göre üç gruba ayrılır. Hücreler küçükse mikrositer anemiden söz edilir; bu grupta en sık demir eksikliği ve talasemi taşıyıcılığı bulunur. Normal boyutlu hücrelerle giden normositer anemiler kan kaybında, kronik hastalıklarda ve böbrek yetmezliğinde görülür. Hücrelerin büyüdüğü makrositer anemiler ise çoğunlukla B12 veya folat eksikliği, alkol ve karaciğer hastalığıyla ilişkilidir.
MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) tahlili neden istenir?
MCV ayrıca istenmez, her hemogramda raporlanır; ama anemi saptandığında yorumun ilk durağıdır, çünkü hekiminizin hangi ek tahlillere yöneleceğini belirler. Anemi olmadan da anlam taşıyabilir: hemoglobin henüz normalken hücrelerin büyümesi, B12 eksikliğinin erken bir işareti olabilir. Evlilik öncesi talasemi taramasında ilk bakılan değerlerden biridir. Kansızlık tedavisi sürerken de izlenir; örneğin demir eksikliği düzeldikçe yeni yapılan hücreler normal boyutta olduğu için MCV zamanla yükselir.
MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) tahlili öncesi hazırlık
Bu değer için ayrıca aç kalmanız genellikle gerekmez; MCV hemogramla aynı tüpten ölçülür. Son aylarda kan nakli olduysanız belirtin, çünkü nakledilen hücreler ortalamayı değiştirir. Düzenli alkol kullanımı ve bazı ilaçlar da hücre büyüklüğünü etkileyebildiği için bunları hekiminize söyleyin. Demir, B12 ya da folik asit tedavisine yeni başladıysanız bunu da bildirin; tedaviyle birlikte değer zaman içinde değişir.
MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) yüksekliği ne anlama gelir?
Yüksek MCV, kırmızı hücrelerin normalden büyük olduğunu (makrositoz) gösterir. B12 ve folik asit eksikliğinde hücrelerin bölünmesi aksadığı için kemik iliği iri hücreler üretir. Düzenli alkol kullanımı, karaciğer hastalıkları ve tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi) da MCV'yi yükseltir; bazı ilaçlar benzer etki yapabilir. Kanama ya da hücre yıkımı sonrasında kemik iliği çok sayıda genç ve iri hücre saldığında da değer geçici olarak artar. Nedeni bulmak için hekiminiz genellikle B12, folat, karaciğer ve tiroid tahlillerine bakar.
MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) düşüklüğü ne anlama gelir?
Hücreler normalden küçük olduğunda (mikrositoz) MCV düşer. Hemoglobin yapımı için gereken demir azaldığında kemik iliği daha küçük ve soluk hücreler üretir; bu nedenle en sık sebep demir eksikliğidir. Talasemi (Akdeniz anemisi) taşıyıcılığında da hücreler küçüktür, ancak demir depoları çoğu zaman normaldir. Uzun süren kronik hastalıklar da değeri düşürebilir. İki sık durumun tedavisi farklı olduğu için hekiminiz ayrımı ferritin ve gerekirse hemoglobin elektroforeziyle yapar.
MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) hakkında sık sorulan sorular
MCV düşük ama hemoglobin normal ne demek?
Hücreler küçük olduğu halde anemi gelişmemiş demektir. Bu tabloda en sık iki olasılık vardır: talasemi taşıyıcılığı ve henüz anemiye yol açmamış demir eksikliği. Eritrosit sayısının yüksek olması taşıyıcılığı, ferritinin düşük çıkması demir eksikliğini düşündürür; ikisi aynı kişide birlikte de bulunabilir. Kesin ayrımı hekiminiz ek tahlillerle yapar.
MCV yüksekliği alkolden mi olur?
Olabilir; düzenli alkol kullanımı, kansızlık olmasa bile MCV'yi yükselten sık nedenlerden biridir ve alkol bırakıldıktan sonra değer birkaç ay içinde gerileyebilir. Ancak aynı yükselmenin B12 ve folat eksikliği, tiroid ve karaciğer hastalıkları gibi başka nedenleri de vardır. Bu yüzden MCV tek başına alkol kullanımını kanıtlayan bir tahlil olarak yorumlanmaz.
MCV normal çıktıysa anemi yok mu demektir?
Hayır. Anemi olup olmadığını hemoglobin gösterir; MCV yalnızca hücrelerin boyutunu anlatır ve normal boyutlu hücrelerle giden anemiler de vardır. Ayrıca demir ve B12 eksikliği aynı anda bulunduğunda küçük ve büyük hücreler birbirini dengeleyerek ortalamayı normal gösterebilir; böyle karışık tablolarda RDW çoğu zaman yüksek çıkar.