MCH (Ortalama Eritrosit Hemoglobini) nedir?
MCH (ortalama eritrosit hemoglobini), tek bir kırmızı kan hücresinin ortalama ne kadar hemoglobin taşıdığını gösterir. Değer, çok küçük bir ağırlık birimi olan pikogram (gramın trilyonda biri, pg) cinsinden verilir. Hemogram cihazı bunu doğrudan ölçmez; toplam hemoglobin miktarını eritrosit sayısına bölerek hesaplar.
Hücre ne kadar büyükse o kadar çok hemoglobin taşıyabileceği için MCH çoğunlukla MCV ile aynı yönde hareket eder. Hücreler küçük ve hemoglobinden fakir olduğunda düşer; mikroskopta soluk görünen bu hücrelere hipokromik (az boyalı) denir. İri hücrelerde ise yükselir. Bu yüzden MCH tek başına değil, MCV ve MCHC ile birlikte, aneminin türünü belirlemeye yardım eden indekslerden biri olarak okunur.
MCH (Ortalama Eritrosit Hemoglobini) tahlili neden istenir?
MCH ayrı bir tahlil olarak istenmez; her hemogramda hesaplanıp raporlanır. Hekiminiz bu değere çoğunlukla anemi saptandığında ya da MCV sınırda kaldığında bakar. Düşük MCH, demir eksikliği ve talasemi taşıyıcılığı gibi hemoglobin yapımının aksadığı durumları destekler; yüksek MCH ise iri hücreli anemileri düşündürür. Kan örneği bekledikçe MCV kadar değişmediği için bazı talasemi tarama programlarında MCH öncelikli ölçüt olarak kullanılır. Demir tedavisine yanıtı izlerken de hemoglobinle birlikte takip edilir.
MCH (Ortalama Eritrosit Hemoglobini) tahlili öncesi hazırlık
Değer hemogramla aynı tüpten hesaplandığı için ayrı bir hazırlık gerekmez, açlık da genellikle istenmez. Yakın dönemdeki kan nakli, sürmekte olan demir ya da B12 tedavisi ve ailede talasemi öyküsü, sonucu yorumlarken hekiminizin bilmesi gereken bilgilerdir.
MCH (Ortalama Eritrosit Hemoglobini) yüksekliği ne anlama gelir?
Yüksek MCH, hücrelerin ortalamadan daha fazla hemoglobin taşıdığını gösterir ve neredeyse her zaman hücrelerin büyümesiyle, yani yüksek MCV ile birlikte görülür. Bu yüzden nedenleri de iri hücreli anemilerinkiyle örtüşür: B12 ve folat eksikliği başlıca açıklamalar arasındadır; alkolün ve bazı karaciğer ya da tiroid hastalıklarının yol açtığı hücre büyümesi de MCH'yi artırır. Kanda yağ oranının çok yüksek olması (lipemi) ya da hücrelerin tüpte kümelenmesi gibi ölçüm sorunları da değeri yapay olarak yükseltebilir. Değerin sizin için ne ifade ettiğini, onu MCV ile birlikte okuyan hekiminiz söyleyebilir.
MCH (Ortalama Eritrosit Hemoglobini) düşüklüğü ne anlama gelir?
MCH'nin düşmesi, her hücreye düşen hemoglobinin azaldığı anlamına gelir. En sık neden demir eksikliğidir, çünkü hemoglobin yapımı için gereken demir yetersizdir. Talasemi taşıyıcılığında da MCH belirgin biçimde düşüktür; kronik hastalık anemisi ise daha hafif düşüşlere yol açabilir. Hekiminiz MCV, eritrosit sayısı ve ferritine birlikte bakarak bu olasılıkları birbirinden ayırır.
MCH (Ortalama Eritrosit Hemoglobini) hakkında sık sorulan sorular
MCH ile MCHC arasındaki fark nedir?
MCH, bir hücredeki ortalama hemoglobin miktarını verir ve hücre büyüdükçe artar. MCHC ise hemoglobinin hücre içindeki yoğunluğunu gösterir; yani hücrenin büyüklüğünden bağımsız olarak ne kadar dolu olduğunu anlatır. Bu yüzden iri hücreli anemilerde MCH yükselirken MCHC çoğu zaman normal kalır.
MCH düşüklüğü tek başına önemli mi?
MCH, hemoglobin ve MCV ile birlikte anlam kazanır. Hemoglobin ve MCV normalken sınırda düşük bir MCH çoğu zaman tek başına bir şey ifade etmez. MCV de düşükse ya da düşüklük belirginse hekiminiz demir eksikliği ve talasemi taşıyıcılığı açısından ferritin gibi ek tahliller isteyebilir.
Gebelikte MCH düşük çıkarsa ne anlama gelir?
Gebelikte düşük MCH en sık demir eksikliğine bağlıdır, çünkü bebeğin gelişimi ve artan kan hacmi demir depolarını azaltır. Talasemi taşıyıcılığı da benzer bir tablo verir ve bebeği ilgilendirebileceği için ayrıca önemlidir. Kadın doğum uzmanınız ferritin ve gerekirse hemoglobin elektroforeziyle bu iki olasılığı ayırır; eşin de taranması istenebilir.