VLDL Kolesterol nedir?
VLDL (çok düşük yoğunluklu lipoprotein), karaciğerde üretilen ve trigliseridi, yani kandaki yağın bir türünü dokulara taşıyan bir parçacıktır. Yemeklerle alınan yağı bağırsaktan taşıyan parçacıklardan farklı olarak, karaciğerin kendi ürettiği trigliseridi dolaştırır. Yapısında trigliseridin yanında bir miktar kolesterol de bulunur; raporda VLDL kolesterol olarak görülen değer bu kolesterol miktarıdır.
Trigliserid yükseldiğinde VLDL de artar; bu yüzden iki değer çoğunlukla birlikte hareket eder. VLDL'nin kendisi ve dokulara yağ bıraktıktan sonra ondan geriye kalan küçük parçacıklar, damar duvarındaki birikime katkıda bulunabilir. Yine de VLDL için ayrı bir tedavi hedefi tanımlanmamıştır; bu değer trigliserid, LDL ve HDL ile birlikte, lipid profilinin genel resmini tamamlamak için değerlendirilir.
VLDL Kolesterol tahlili neden istenir?
VLDL kolesterol çoğunlukla ayrı bir test olarak değil, lipid profilinin (kolesterol paneli) bir parçası olarak total kolesterol, LDL, HDL ve trigliseridle birlikte raporlanır. Kalp-damar hastalığı riskini değerlendirmek için yapılan kontrollerde, diyabet, yüksek tansiyon ya da fazla kilosu olanlarda ve ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunanlarda istenir. Trigliseridi yüksek olan kişilerde yağ metabolizmasının izlenmesine yardım eder. Kolesterol ya da trigliserid düşürücü tedavi başlanan kişilerde gidişi görmek için tekrarlanan panelde de yer alır.
VLDL Kolesterol tahlili öncesi hazırlık
VLDL, lipid profiliyle birlikte ölçüldüğünden genellikle açlık istenir; çoğu laboratuvar 9–12 saatlik bir gece açlığından sonra sabah kan vermenizi önerir. Açlık süresince su içebilirsiniz. Yağlı bir öğün ve alkol trigliseridi, dolayısıyla hesaplanan VLDL'yi de yükseltir; bu yüzden testten önceki gün alkol almamanız sonucun olağan durumunuzu yansıtmasına yardım eder. Kullandığınız ilaçları hekiminize söyleyin.
VLDL Kolesterol yüksekliği ne anlama gelir?
VLDL kolesterol yüksekliğinin nedenleri, trigliserid yüksekliğininkilerle büyük ölçüde aynıdır. En sık rastlananlar fazla kilo (özellikle karın bölgesinde yağlanma), kontrol altında olmayan diyabet, alkol ve şeker ile rafine karbonhidrattan zengin beslenmedir. Tiroid bezinin az çalışması, böbrek hastalıkları, bazı ilaçlar ve kalıtsal yağ metabolizması bozuklukları da değeri artırır. Bu etkenlerin birçoğu kalp-damar riskini de artırdığı için yüksek VLDL, riskin bütününe bakmayı gerektirir. Sonucun sizin için anlamı, lipid profilinizin tamamı ve diğer risk etkenlerinizle birlikte ele alındığında ortaya çıkar; bu değerlendirmeyi hekiminiz yapar.
VLDL Kolesterol düşüklüğü ne anlama gelir?
Düşük VLDL kolesterolün bilinen bir zararı yoktur; değer çoğu laboratuvarda trigliseridden hesaplandığı için trigliseridi düşük olan kişilerde bu sonuç zaten beklenir. Kalp-damar sağlığı açısından olumsuz bir anlam taşımaz ve çoğu zaman ek inceleme gerektirmez. Lipid profilinizin geri kalanını hekiminizle birlikte gözden geçirebilirsiniz.
VLDL Kolesterol hakkında sık sorulan sorular
VLDL ile LDL arasındaki fark nedir?
İkisi de kanda kolesterol taşıyan parçacıklardır, ancak yükleri farklıdır. VLDL ağırlıklı olarak trigliserid taşır ve karaciğerden yeni çıkmış parçacıktır; trigliseridini dokulara bıraktıkça küçülür ve bir kısmı LDL'ye dönüşür. LDL ise daha çok kolesterol taşır ve damar sertliğiyle ilişkisi en güçlü biçimde gösterilmiş parçacıktır.
VLDL neden ölçülmeyip hesaplanır?
VLDL'yi doğrudan ölçmek pahalı ve zahmetli yöntemler gerektirir. Bu yüzden çoğu laboratuvar onu trigliserid değerinden basit bir formülle tahmin eder. Trigliserid çok yüksek olduğunda ya da açlık sağlanmadığında bu tahmin yanıltıcı olur; bazı laboratuvarlar bu durumda VLDL'yi raporlamaz ya da farklı bir yöntem kullanır.
Şeker hastalığı VLDL'yi yükseltir mi?
Özellikle şeker kontrolü bozuk olduğunda yükseltebilir. İnsülin normalde karaciğerin VLDL salgısını sınırlar ve trigliseridden zengin parçacıkların kandan temizlenmesine yardım eder. İnsülin direncinde ve kontrolsüz diyabette karaciğer daha çok VLDL üretir, bu parçacıkların temizlenmesi de yavaşlar; VLDL ve trigliserid bu yüzden birlikte yükselir. Şeker kontrolü düzeldikçe bu değerler çoğu zaman geriler.